Verschillende situaties

Gehuwde status in Spanje

De Spaanse fiscus erkent alleen een huwelijkspartner. Geregistreerde partners of samenlevingscontracten zijn in Spanje niet fiscaal erkend. Uw Nederlandse samenlevingscontract heeft in Spanje geen rechtsgeldigheid. Bent u niet gehuwd, dan betaalt uw partner successierecht alsof u een volstrekte vreemde van hem of haar zou zijn.

Partner met kinderen en/of stiefkinderen

Het belang van het kunnen toepassen van de Nederlandse wet ligt onder andere in DE MOGELIJKHEDEN die deze wet geeft om:

(1) de langstlevende partner eigendom te geven van alle bezittingen;

(2) aanspraken van kinderen uit te stellen totdat ook de langstlevende partner overlijdt.

Voor een Spanjaard onbestaanbaar. De Spaanse wet staat het niet toe. Sterker nog: Nederland is het enige land op het Europese vaste land waar dit wettelijk/testamentair mogelijk is. De Spanjaarden zijn niet ‘anders’. Wij zijn anders!

 

Bescherming voor de langstlevende partner met kinderen en/of stiefkinderen

Spanje kent geen financiële bescherming voor de langstlevende partner, zoals in Nederland. De langstlevende partner moet in Spanje direct afrekenen met de kinderen, terwijl deze volgens Nederlands erfrecht (als er een Nederlands testament is) een niet-opeisbare vordering in geld (ter grootte van hun erfdeel) hebben op de langstlevende partner.

Kinderen uit een vorig huwelijk

Steeds vaker komt het in onze samenleving voor dat mensen een tweede relatie aangaan, al dan niet via een huwelijk, en dat er kinderen zijn, afkomstig uit een vorige relatie. Als deze kinderen van jongs af aan zijn opgevoed ook door de stiefouder, zal men ze vaak als eigen kinderen willen behandelen, ook voor wat betreft hun gerechtigdheid tot de nalatenschap. Als de nieuwe relatie op latere leeftijd aangegaan is, en de kinderen op dat moment al zelfstandig zijn, komt het desondanks regelmatig voor dat het (echt)paar het gezamenlijk vermogen evenredig over de eigen kinderen en stiefkinderen wil verdelen. De Nederlandse belastingregels voorzien daarin en stellen kinderen en stiefkinderen gelijk.

Op dit moment worden stiefkinderen in heel Spanje voor het successierecht behandeld als ware het volledige buitenstaanders. Er is géén bloedverwantschap. En om die reden kunnen de stiefkinderen geen aanspraak maken op een successievrijstelling.

Als stiefkinderen in een testament (mede) tot erfgenaam zijn benoemd, dan erven ze wel, maar krijgen vervolgens een probleem met de Spaanse fiscus. Zij hebben geen recht op de persoonlijke kortingen bovendien wordt na berekening van de successierechten volgens de gebruikelijke tabel het door een stiefkind verschuldigde bedrag nog eens minimaal met 1,6 vermenigvuldigd.

Het moge duidelijk zijn dat beide kinderen verre van gelijk behandeld worden door de Spaanse fiscus.

Oplossingen

Er bestaan constructies waarin deze situatie in de toekomst vermeden kan worden. De meeste van deze constructies zullen bij leven door de ouders in een Nederlands testament moeten worden vastgelegd. Er bestaan manieren waarbij de goederen via een “omweg” enkel bij de eigen kinderen belast worden. Deze constructies zijn vrij ingewikkeld en kunnen enkel door een specialist op zodanige wijze worden vastgelegd in een Nederlands testament, dat de werking in de toekomst ook in Spanje goed kan verlopen. Conclusie: de Spaanse fiscus belast de stiefkinderen hard. Het zomaar gelijk stellen van kinderen en stiefkinderen in een testament is dan ook sterk af te raden voor alle Nederlanders met goederen in Spanje. Men moet met een specialist overleggen welke oplossingen er bestaan om deze zware belastingaanslag voor de stiefkinderen te vermijden.

Partner zonder kinderen en/of stiefkinderen

En nu de verrassing. Indien de moeder van die (eerst)overledene nog in leven is, is zij gerechtigd tot een legitieme portie, overeenkomend met het vruchtgebruik ten laste van de helft van de nalatenschap.

Spanje kent nog steeds een legitieme portie ten gunste van beide of één van beide (in leven zijnde) ouders, wanneer er geen afstammelingen in de nalatenschap opkomen. Dus wanneer de overledene geen kinderen en/of kleinkinderen nalaat.

Nederland kende in het verleden, ook onder vergelijkbare omstandigheden, een “wettelijk erfdeel” aan ouders toe, maar die bepaling werd reeds in de vorige eeuw overboord gezet. Indien u wenst te voorkomen dat een ouder –bij in leven zijn- deelt ná het eerste overlijden, kan dat alleen door het maken van  een Nederlands testament.

Het belangrijkste inhoudelijke aspect is: “uitdrukkelijke rechtskeuze voor Nederlands recht” met de specifieke keuzemogelijkheden waar rekening wordt gehouden met de situatie in Spanje.

Let op!! Dat wanneer de eerste van u beiden overlijdt op een moment dat u langer dan tien jaar (aaneengesloten) in Nederland uitgeschreven bent, de langstlevende in Spanje erfbelasting betaalt met betrekking tot de toename van het wereldvermogen. Echter, Nederland heft na die tien jaar niet meer.

Indien de langstlevende zonder kinderen vervolgens in Spanje blijft wonen doet hij/zij er goed aan de liquiditeiten maximaal buiten Spanje te deponeren.

De erfgenamen van langstlevende betalen over die tegoeden, wanneer ze buiten Spanje woonachtig zijn, géén erfbelasting in Spanje.

Nederlanders met een Nederlands en Spaans testament helpen hun nabestaanden evenmin. De gebruikte teksten sluiten niet aan bij de Nederlandse wet, noodzakelijke bepalingen worden ‘vergeten’, een reeds bestaand ‘fiscaal slim’ Nederlands testament wordt doorkruist, dan wel geheel/gedeeltelijk herroepen,  de positie van de langstlevende partner kan onbewust worden verzwakt en die van de kinderen onbedoeld versterkt.

Dubbele successierechten betalen

Ook Nederland heft successierecht over uw wereldvermogen indien u korter dan 10 jaar in Spanje woont. Nederland respecteert wel een vermindering uit hoofde van in Spanje betaalde successierechten om zo dubbele heffing te voorkomen.

Vertaling Nederlands Testament

Laten vertalen van het Nederlandse testament is overbodig. Inlevering daarvan kan onnodige vragen oproepen bij Spaanse instanties. Verwarring, misverstanden en miscommunicatie kan daarvan het gevolg zijn, met alle consequenties van dien (frustratie, conflicten, vertraging en onnodige kosten).